Appens en Perel ontwerpers

Kijk eens mama, papa. Dat heb ik gemaakt! En vol trots hield je dan je tekening omhoog. Mooi he?! En daar ging je weer. Terug naar je poddelootjes, om in totale harmonie in je tekening te verdwijnen. We werden groter. En zeggen nu tegen onze kinderen ‘Yeee, goed gedaan hoor!” al denken we er wat anders bij wanneer we in een blauwe periode van kraslijnen staren. Ook dit werkje zal helaas niet van de prullenbak te redden zijn.
Als volwassenen raakten we wat belangrijkers kwijt; het vermogen om ergens helemaal in op te gaan.

Grote mensjes kleuren en knutselen niet. Misschien nog wat tijdens sinterklaas, maar dat is het wel. Als ze wel fröbelen doen ze dat als hobby. Beetje tekenen, schilderen, fotograferen, photoshoppen… En wanneer ze dat ook nog eens aardig doen worden ze gevraagd om effe wat te maken. Een trouw- of kerstkaartje of zo. Want ‘jij kan dat zo goed’.
Creatieve piepels hebben een empathisch vermogen; gemiddeld meer dan de meeste volwassenen. Ze kunnen zich vaak prima ‘inleven’ om iets essentieels te pakken te krijgen. En datgene naar tekst, beeld of muziek vertalen. Zo’n ontwerpproces loopt van geestelijk naar stoffelijk zal ik maar zeggen. Je pakt eerst iets met je tentakels op en komt met een aansluitend idee. Dat werk je dan visueel uit waarbij je gaandeweg ziet, voelt, proeft, ruikt wat er nog bij of af moet. Totdat alle details en finesses op z’n plek staan en het gerealiseerd kan worden. Om dat creatieve ei uit te broeden heb je dus gewoonweg tijd nodig.

Klanten en klanten

Nou heb je natuurlijk ook mensen die a-creatief zijn. In mijn ‘worst scenario’ is dat zo’n iemand die gewend is om een flesje wijn voor z’n kerstkaartje te geven en ‘tof, superbedankt’ zegt. Dit type klant ziet namelijk heel nuchter enkel-en-alleen ‘een plaatje’.
Ik probeer dat weliswaar nog steeds een keertje uit te leggen. Dat de-weg-er-naar-toe juist ‘het plaatje’ laat ontstaan en het voor hem op maat wordt gemaakt; het dus niet ‘van de plank’ komt. Zodat het er bij dertien in een dozijn, ‘zijn plaatje’ er toch herkenbaar uit springt en het op één of andere manier niet klopt als een concollega het gebruikt. Maar Frank, gozert, vertel nou eens … waarom moet dat dan toch meer dan drie flessen wijn kosten’.

Ontwerpers en ontwerpers

Hardcore ‘kerstkaartklanten’ verwijs ik dus wel eens door naar van die site’s met ontwerpwedstrijden. Je weet wel… waar een ondernemer voor weinig een opdracht geeft voor een logo, huisstijl of website. Waar iedereen voorstellen kan inleveren om bijvoorbeeld met een logo 150 euro te ‘winnen’.
Ik heb dat ooit uitgerekend. Gemiddeld verdiend een ‘designer’ namelijk € 50,68 voor 22 ingediende ontwerpen. Mits je één wedstrijd wint dan. Wanneer dat het geval is, incasseer je dus gemiddeld € 2,30 per ontwerp. Scha-at! We kunnen weer een stukkie brood kopen hoor! Anders doe je een halfje. Vooruit maar. 
Voordat u, waarde lezer, denkt dat ik het niet zo op dit soort wedstrijdsites heb … als er geen markt voor was, bestond het ook niet. Het is prima om absurde tarieven aan de kaak te stellen. Heb alleen zo mijn eigen ervaringen met pitches of wedstrijden. Ik haak echt af als er uit de analen van een marketeer weer opnieuw een project ‘verzonnen’ wordt waar creatieven nodig zijn om de inkomsten van een paar man te genereren.

Loon naar werk of loon naar kwaliteit?

Ik probeer dus te begrijpen waarom iemand voor een Derde Wereldloon van zegge twee euro en dertig centen per ontwerp hieraan wil bijdragen? Waar zit de aantrekkingskracht. De hoop dat je ontwerp wordt uitgevoerd? Geldproblemen en bijschnabbelen? Gezien of ontdekt te worden? Geliefd te zijn door de onbekende toeschouwer?
Een enkele blik tussen de voorwaarden bezorgde me al vlekken. Zo is er een site waar je al 10 euro inschrijfgeld kwijt bent om ‘designer’ te mogen worden. (Scha-at! Doe toch maar 6 sneetjes brood in plaats van een halfje.) Daarvoor krijg je meteen een zogenaamde ‘rank’ aangemeten, een verkoopstatus waarvan je afhankelijk bent. Maar omdat iedere boerenmetworst zich kan aansluiten, en natuurlijk niet even goed is, wordt je ranking mysterieus berekend ‘aan de hand van een geheim algoritme’. Werving en selectie maal 6000 aangesloten ‘designers’ (althans beweren ze) maakt 60.000 euro; and counting.
Deelnemende ‘designers’ worden op de sites ook niet uitbetaald ‘wanneer de opdrachtgever de opdracht intrekt’. Dat wil zeggen… behalve de site zelf dan; die vooraf een ‘fee’ ontvangt van degene die de wedstrijd plaatst. “Gemiddeld 50 ingezonden ontwerpen per wedstrijd”. Dus ik zou zeggen: geef een opdracht, laat je ‘inspireren’, trek de opdracht in en jat de fraaiste! De kans dat de ontwerper voor 150 euro een rechtszaak zal opstarten lijkt me nihil. Laat staan de site zelf.
Nou kan ik een logo voor 150 euro maken; dat is het probleem ook niet. En eerlijk gezegd… het resultaat zal niet onder doen bij wat ik op wedstrijdsites zie * Ik werk met een timer tegen uurtarief dus ik ga er zo’n twee uur vol tegenaan. En als u toch appels en peren wilt vergelijken… gemiddeld heb ik voor een standaardlogo 6 uur nodig, dus valt de factuur dus drie keer lager uit. Wacht even … ik moet dat natuurlijk anders brengen. Wij zijn net dus zo goedkoop als een ontwerpsite!!
Ik zou alleen doodongelukkig van de werkwijze worden. Geen contact met de klant. Niks nergens aan kunnen snuiven om sfeer te proeven. En juist dat magische omslagpunt missen waar je ‘van niets naar werkelijk iets’ gaat. Daar zit juist de lol! Daardoor krijgt het ballen; ‘begeisterung’. Dat zie je dan ook logischerwijs niet terug. Of beter gezegd; je voelt het niet. Het ontwerpproces ‘mist’ bepaalde zaken waardoor het gewoon een bedrijfsnaam met een grafisch vormpje ernaast blijft. Snackdesigns.
Ach, laat me toch even klagen… Ik hou van de mentaliteit dat dingen gemaakt worden om het te blijven doen. Net zoals gereedschap. Hamer, vork, schoenlepel, zaag … en gaan. Een Zippo (aansteker) met levenslange garantie; dat is toch geweldig? Logo’s van Coca Cola, Mars, Philips, Fender, Nike, The Stones, Shell, Olympische spelen, WWF. Dat is toch werk dat in essentie een onderneming lang mee gaat? Al dan niet wat bijgeschaafd voor de tijdsgeest.
‘Ja maar, dat zijn hele dure merken’ hoor ik sommigen al sputteren. En dat is precies waar het dus niet om draait. Het gaat om bezieling, inzet, passie, aandacht… het gaat om (okee, ik ga het zeggen) liefde dat je ergens in stopt. Net zoals dat oude nummer dat je laatst op de radio hoorde. Geweldig nummer. 1985 was het niet? Ach, al was het 1958. Het doet je gewoon nog steeds wat. Sterker nog. Kippenvel. Je hoofd knikt al weer mee op de maat. En al ken je de tekst nog steeds niet helemaal, dat geweldige en aanstekelijke refrein… dat zing je meteen weer mee. Samen met de zanger die er ooit zelf helemaal in opging toen hij dit nummer  schreef en zong. Er kon iets tijdloos ontstaan waardoor je nu nog steeds begint te dansen.

a designer is for life, not just for christmas cards.
; ) Frank

*) Ter illustratief experiment zijn de firma’s Appens en Perel in het leven geroepen om dit artikel op te leuken. Voor de basis zijn er ‘schetsen’ gebruikt die ooit tijdens één opdracht werden geproduceerd. Het kostte overigens bij elkaar 45 minuten om de vormgeving naar Appens en Peren te transformeren.


© 2016 idonuts

Over idonuts | Voorwaarden